[ 1144 ] فصل [ سوم ] : اندر اورام مقعد « 1 » اين ، بر دو قسم است : قسم [ اول ] : اندر ورم گرم . و اين ، بيشتر افتد و از سه حال بيرون نيست : يا ابتداءا پديد آيد ؛ يا عقب استعمال ادويهء حاره حادث شود ؛ يا بعد [ از ] حكه يا شقاق يا قروح يا بعد [ از ] قطع بواسير عارض گردد . و علامت او ، درد و التهاب و تقطير بول است و تقدم اسباب موجبه . و اين ورم ، ابتداء كمتر افتد . علاج : در ابتدا ، فصد باسليق كنند اگر مانعى نبود . و اگرنه ، بر قطن حجامت نمايند . و جهت ردع ، مرهم اسپيداج و جز آن از اضمده و شحوم مبرّده استعمال فرمايند . و اگر سپيدى بيضه را به روغن گل آميزند و در هاون قلعى يا اسرب صلايه كرده بر ورم نهند ، نفع تمام دهد . و آنجا كه درد شديد بود ، قدرى افيون بيفزايند تا درد را زود بنشاند . و جهت تعديل مزاج ، شربت‌هاى سرد كه در او تخم ريحان و اسبغول بود و نقوع عنّاب و آلو با نبات بنوشند . و از اغذيه هرچه مناسب باشد خورند . و بدانند كه قىء به غايت سود دارد . هرگاه ماده به تنقيه و به روادعات دفع نشود و روى به جمع آرد ، واجب است كه آن را به زودى بشكافند و انتظار نضج هرگز نكشند ؛ زيرا كه اگر زود نشكافند ، ماده غاير شود و ناسور گردد . و بعد از آنكه حرارت ساكن شود امّا درد باقى بود و مقعد برون مىآمده باشد ، اين ضماد سود دارد : برگ چغندر را نرم بكوبند و به روغن پخته با آرد حلبه بسرشند و به كار برند . صفت ضمادى كه ورم سخت را مفيد است : اكليل الملك ، خطمى سپيد ، عدس مقشر ، برگ عنب الثعلب و بنفشه ، از هريك برابر بگيرند و به روغن گل و بنفشه و زردهء تخم مرغ و آب كاسنى و آب حىّ العالم بسرشند و استعمال نمايند .

--> ( 1 ) . معالجات واعظى : Rectitis .